Toen ik klaar was met mijn studie rechten geloofde ik heilig in het succes van afspraken. Als je nu maar alles had vastgelegd, kon er eigenlijk niets mis gaan. Maar toen ik vervolgens ging werken in de kunstenwereld, bleek de praktijk anders te zijn. Prachtige resultaten, zonder schriftelijk contract. En omgekeerd, dichtgetimmerde contracten die geen garantie bleken voor een mooi ontwerp.
Waarvoor heb je dan eigenlijk een contract?
Ik sprak laatst een zakelijk leider die wel een contract had met een ontwerper. In het contract had hij tot in detail vastgelegd hoe hij het wilde hebben. Wanneer het voorlopig ontwerp klaar moest zijn. Wanneer het definitieve. Hoe zou het contact met de regisseur verlopen wanneer deze in het buitenland was en er toch beslissingen genomen moesten worden over het ontwerp.
Kortom een contract om u tegen te zeggen. Maar helaas, de ontwerper bleek vooral iemand met een grote naam. Afspraken nakomen? Dat bleek voor hem niet belangrijk. De zakelijk leider en de regisseur hadden alle zeilen moeten bijzetten. De eigen mensen hadden moeten overwerken omdat de ontwerper met alles te laat kwam.
De zakelijk leider vroeg zich af wat hij anders had moeten doen. Had hij moeten rondbellen met collega’s? Wat waren de ervaringen met deze ontwerper? Had hij duidelijker bepalingen over schadevergoeding bij te laat presteren moeten opnemen? Maar dan had hij moeten procederen. En het ging hem om het ontwerp, op tijd. Niet om een procedure als mosterd na de maaltijd. Bovendien, de ontwerper zou ook dan de schuld bij de ander hebben gelegd. Dat was nu juist een van zijn ‘kwaliteiten’ gebleken: het lag nooit aan hem zelf als hij weer eens te laat was.
De zakelijk leider verzuchtte dat ook een gedetailleerd contract kennelijk niet voldoende was voor het gewenste resultaat.
Waarom dan toch een contract? Een contract kun je zien als een begin, een ‘go’ voor samenwerken. Je kunt en moet er zakelijke kwesties in regelen. De prestatie, termijnen van levering en aanpassing, het honorarium. Maar óf je met iemand in zee gaat, is uiteindelijk een kwestie van vertrouwen. En vertrouwen moet je opbouwen. Door goede ervaringen tijdens die overtocht op zee. En goede ervaringen met de succesvolle aankomst.
De zakelijk leider uit het voorbeeld zou deze slecht presterende ontwerper nooit meer inschakelen. Keer op keer was immers gebleken dat hij niet begreep welke problemen zijn werkwijze veroorzaakte voor het gezelschap. In moderne termen: hij miste empathie. En die heb je wel nodig bij samenwerking. Maar empathie kun je niet ‘afspreken’!
Wil jij weten of jij afspraken hebt gemaakt over belangrijke onderwerpen die je echter niet kunt ‘regelen’? En omgekeerd, of je contracten wel genoeg zakelijke bepalingen bevatten?
Neem dan contact met me op. Recht & Kunst kan je helpen bij je juridische zaken. Vooraf, om problemen die je kunt ‘regelen’, ook te voorkómen.
