Veiligheid VAR verbeterd

Dit was de kop boven een artikel in Zichtlijnen 87 van maart 2003. Niet onbelangrijk, want zowel opdrachtnemer als opdrachtgever kunnen behoorlijke financiële schade lijden wanneer een VAR (Verklaring arbeidsrelatie) niet geldig blijkt te zijn. En financieel is in de kunsten meestal meer dan financieel: ook contacten kunnen zwaar gewond raken en daarmee interessante toekomstige opdrachten in de kiem smoren. Navordering door de belastingdienst van loonheffing kan vlug oplopen en een onoverkomelijk financieel obstakel opleveren. En navordering, dat betekent vaak ook een fiscale boete.

Nu is al sinds 2005 de situatie drastisch verbeterd, door een wetswijziging Wet uitbreiding rechtsgevolgen Verklaring ArbeidsRelatie. Was het eerst zo dat zelfs met een VAR WUO het risico van navordering van werknemerspremies niet geheel uitgesloten werd, sedert 2005 is daarin verandering gebracht. Opdrachtgevers die werken met opdrachtnemers in het bezit van hetzij een VAR WUO, hetzij een VAR DGA, zijn, behoudens in geval van kwade trouw, volledig gevrijwaard van navordering van loonheffing en werknemerspremies. In de praktijk betekent dit dat de VAR WUO en de VAR DGA sedert 1 januari 2005 volledig veilig zijn – behoudens kwade trouw of oneigenlijk gebruik. Geen nieuws dus eigenlijk, maar in de praktijk blijkt dat velen nog niet op de hoogte zijn van deze wijziging.

Met de VAR ROW en de VAR – loon is die veiligheid nadrukkelijk niet gegarandeerd.  Waarmee het veel gehoorde ‘neem een VAR, dan werk je veilig’ meteen naar het rijk der fabelen verwezen is. Met name starters op de zelfstandigenmarkt menen soms nog dat het gaat om het hebben van een VAR-verklaring, doet er niet toe welke. Maar zo is je opdrachtgever niet met de belastingdienst getrouwd! Veilig is deze alleen als de opdrachtnemer een van de twee genoemde varianten kan overleggen: VAR WUO en VAR DGA. Heeft de opdrachtnemer een VAR ROW of een VAR – loon, dan zullen veel opdrachtgevers geen opdracht verstrekken, maar vriendelijk verzoeken aan de opdrachtnemer om zich te laten verlonen via een Payroll-organisatie.

Veiligheid voor wie ook alweer? Voor de opdrachtgever aan wie de opdrachtnemer een van de veilige VAR-ren heeft afgegeven. Hij riskeert geen navordering van loonheffing. En de opdrachtnemer riskeert daarmee geen gedoe, of eventueel vooraf overeengekomen verhaal van deze navordering, en/of conflict met zijn opdrachtgever, en dat is nuttig voor de toekomst.

En die kwade trouw? Die betekent dat wanneer een of beide partijen zich heel goed bewust zijn dat de arbeidsrelatie er eigenlijk een is die als arbeidsovereenkomst gekenschetst moet worden, en wanneer partijen dan  toch met een VAR WUO een opdrachtovereenkomst sluiten, dat er dan sprake is van een schijnveiligheid. Te vergelijken met je brandverzekering gebruiken om een uitkering te beuren nadat je zelf je huis in brand hebt gestoken.

In de kunstensector kan het tekort aan middelen een rol spelen om een arbeidsrelatie via een VAR WUO te willen regelen, hoewel er sprake is van een gezagsverhouding en dus van een arbeidsovereenkomst. In dat geval is het wel verstandig wanneer de opdrachtgever zich goed juridisch laat voorlichten.  Of het zekere voor het onzekere neemt en de  wederpartij via een Payroll constructie laat verlonen, waardoor deze toch in dienst is, maar niet van de opdrachtgever.

Tenslotte fietst de artiestenregeling voor musici en artiesten met korte opdrachten ook nog wel eens door de VAR heen. Het voert te ver om hier op deze plaats in te gaan, maar laat het rode lampje vooral gaan branden als u als technicus bijklust als musicus op podia. Is een uitzondering, maar in iedere technicus schuilt een kunstenaar…
Het invullen van het aanvraagformulier voor de VAR is dus niet zonder gevolgen. Maar je kunt ook niet zomaar wat invullen. Als de belastingdienst achteraf via je aangifte constateert dat je feitelijke situatie over het kalenderjaar heel anders is geweest, dan krijg je geen VAR WUO meer, maar een andere (ROW of dienstbetrekking). Verstand van je eigen toekomstige situatie is dus gewenst, maar ook van de bedoeling van de vragen!

En bij twijfel toch maar even advies vragen.

Afkortingen
VAR   Verklaring arbeidsrelatie
VAR WUO   VAR Winst Uit Onderneming
VAR DGA  VAR Directeur Grootaandeelhouder
VAR ROW VAR Resultaat uit Overige Werkzaamheden
VAR-loon VAR loon uit dienstbetrekking

Meer informatie
Belastingdienst.nl (Personeel en loon)
FNV-Kiem.nl (bij Zelfstandigen)
Wikipedia.nl
MinFin.nl:  Beleidsregels beoordeling dienstbetrekking d.d. 06-07-2006

© Pauline Beran | Recht & Kunst | 2009

Dit artikel verscheen eerder in Zichtlijnen 2009, nr 123. Zichtlijnen is een uitgave van de Vereniging voor Podiumtechnologie – www.vpt.nl

Gebruikte trefwoorden voor deze nieuwsbrief: , , , ,