ZZP-er sterker na ongeval

ZZP-ers roeren zich. Ook via de rechter. En… winnen, ook bij de Hoge Raad. Hun winst: de werkgever/instelling moet zich om hun veiligheid bekommeren.

Wat betekent dit voor de instelling/werkgever?
Eerst de feiten. Een ZZP-er krijgt een ongeval tijdens zijn werk. Hij is ZZP-er, hij heeft geen werkgever. Dus geen doorbetaling van loon bij ziekte, geen pensioenopbouw, geen WW-uitkering. En, tot maart 2012, onzekerheid over het recht op schadevergoeding na een ongeval.

De rechters waren het niet eens
. En dan moet de Hoge Raad de knoop doorhakken. Dat gebeurt op 23 maart 2012. De opdrachtgever moet op dezelfde wijze als naar zijn werknemers (dan is hij werkgever) zorg dragen voor de veiligheid van de ZZP-er.  Heeft hij dat niet gedaan en wordt een ZZP-er getroffen door een ongeval of een burn-out? Dan is hij aansprakelijk voor de schade.

Waarom?
Een ondernemer heeft keuzevrijheid wie hij voor zich laat werken. Werknemers? Zelfstandigen? Uitzendkrachten? Hij bepaalt het. En dan komt het: maar die vrijheid mag niet van invloed zijn op de rechtspositie van degene die het werk verricht en die betrokken raakt bij een bedrijfsongeval of anderszins schade oploopt.
‘Ik neem liever een ZZP-er want dan heb ik niets te maken met veiligheidsmaatregelen‘, die vlieger gaat juridisch niet meer op.
De aansprakelijkheid geldt met name in situaties waarin de ZZP-er voor zijn veiligheid –mede– afhankelijk is van degene die de werkzaamheden laat verrichten. Aldus nog steeds de Hoge Raad. Je hoeft niet creatief te zijn om voorbeelden te vinden voor de theaterwereld. Het bouwen van decors, het inhangen van licht, het werk van de operator. Werk dat vaak door ZZP-ers gedaan wordt.

Er is één beperking.
Het soort werk is daarbij van belang. De verrichte werkzaamheden moeten feitelijk behoren tot de beroeps- en bedrijfsuitoefening van de ondernemer. Wordt het onderhoud van een trekkenwand door eigen werknemers gedaan? Dan valt dit onderhoud onder de veiligheidsplicht, ook wanneer een ZZP-er dit een keer moet doen. Wordt het onderhoud altijd uitbesteed aan ZZP-ers? Geen zorgplicht voor de opdrachtgever. Van belang is dus de praktijk bij déze instelling.

Wat betekent de uitspraak voor leidinggevenden in de podiumsector? Ik geef 3 tips.
1. Zorg dat de maatregelen, instructies en protocollen op het gebied van veiligheid ook toegepast worden jegens ZZP-ers. Bij een ongeval moet je kunnen aantonen dat je instelling deze zorgplicht heeft waargemaakt.
2. Je verplichtingen als samenwerkende werkgever (meestal: theater en bezoekend gezelschap of producent) gelden ook richting ZZP-ers.
3. Check ten overvloede of je bedrijfsaansprakelijkheidsverzekering ook dekking biedt voor bedrijfsongevallen en andere schade die een ZZP-ers kan lijden en waarvoor de instelling aansprakelijk kan zijn.

Een toegift.
Het ongeval is van 8 februari 2005. De Hoge Raad wijst zijn arrest in maart 2012, 7 jaar later. En nog is het niet klaar: het Gerechtshof Den Bosch moet nu de zaak verder uitzoeken. Het slachtoffer heeft waarschijnlijk nog geen cent gezien en gaat met één been door het leven…

Maar deze ZZP-er heeft voor al zijn collega ZZP-ers de juridische kastanjes uit het vuur gehaald.
Een ZZP-er zal niet meer 7 jaar hoeven te procederen voor de principiële vraag over de veiligheidsplicht van de opdrachtgever. Eigenlijk zou deze doorzetter een prijs moeten krijgen. Voor trots, niet voor troost.
Voor hen die een avondstudie rechten doen of anderszins de uitspraak willen lezen: klik hier.  En voor mijn artikel over de vorige uitspraak van een Gerechtshof: klik hier.

Heb je vragen
over de reikwijdte van de uitspraak voor jouw organisatie, neem contact met me op. De theorie is al niet makkelijk, laat staan de praktijk!
Gebruikte trefwoorden voor deze nieuwsbrief: , , , , , , ,